Yangilik
MMA kuch reytingi: Rossiya yetakchiligi va undan saboqlar
Dilshod Rahimov
Sport statistikachi
2026-08-31
ESPN tomonidan UFC xalqaro haftaligi oldidan eʼlon qilingan dunyoning eng kuchli MMA davlatlari reytingi qizgʻin bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Reytingda Rossiya birinchi oʻrinni egallagan, ammo bu qaror hamma uchun ham birdek maqbul emas.
Rostini aytsam, bunday reytinglar doimo subʼektiv boʻladi. Chunki MMA boʻyicha jamoaviy bahslashishning yagona toʻgʻri formulasi yoʻq. Kimdir chempionlar soniga qaraydi, kimdir reytingdagi top-10 talabalar soniga, yana kimdir umumiy chuqurlikka eʼtibor beradi. ESPN metodologiyasi esa aralash koʻrinishda: eng yuqori reytingdagi jangchilar, chempion kamarlari va umumiy raqobatbardoshlik hisobga olingan.
Rossiyaning yetakchiligini tahlil qiladigan boʻlsak, birinchi navbatda Islam Maxachev va Umar Nurmagomedov kabi jangchilar koʻzga tashlanadi. Maxachev p4p reytingida birinchi raqam ostida turibdi. Bu oʻziyoq katta koʻrsatkich. Umar esa yengil vazn toifasida chempionlik kamariga daʼvogar.
Biroq, keling, raqamlarga chuqurroq nazar tashlaylik. Rossiyalik jangchilar hozirgi kunda UFCning 12 ta vazn toifasida 3 ta chempionlik kamariga ega. Bu 25% degani. Qolgan 9 ta kamar esa boshqa davlatlar vakillarida.
Yana bir muhim jihat: Rossiya terma jamoasi safida jang qilayotganlar orasida "eski gvardiya" vakillari ham bor. Masalan, 40 yoshdan oshgan Aleksey Oleynik yoki soʻnggi paytlarda formasi pasaygan Zabit Magomedsharipovning oʻrnini hech kim toʻldira olmayapti. Bu chuqurlik muammosi haqida oʻylashga majbur qiladi.
Agar siz yangi boshlovchi boʻlsangiz, bu reyting sizga Rossiya MMA maktabi hozircha eng kuchli ekanini koʻrsatadi. Ammo bu holat uzoq davom etmasligi mumkin.
Amerikaliklar uchun ikkinchi oʻrin juda achchiq natija. Axir, UFC AQShda tashkil etilgan, eng yirik promoushen ham shu yerda. Jon Jons kabi afsonaviy jangchi ham amerikalik.
Lekin statistikaga qarasak, AQShda MMA sport turi sifatida unchalik ommalashmagan. Kollejlar darajasida kurash boʻyicha musobaqalar koʻp, ammo aralash yakkakurash alohida yoʻnalish sifatida kam rivojlangan. Boks, amerika futboli, basketbol kabi sport turlari bilan raqobatlashish qiyin.
AQShning kuchli tomoni: 5 ta chempionlik kamari bor. Jon Jons, Aleksandar Volkanovski (agar uning avstraliyalik ekanini hisobga olmasak), Shon O'Malley va boshqalar. Ammo reytingdagi top-10 talabalar soni boʻyicha AQSh Rossiyadan 2 baravar kam.
Amerikalik jangchilarning asosiy muammosi: ular koʻpincha bir sport turidan ikkinchisiga oʻtishadi. Kurashchilar boksga, bokschilar MMAga kelishadi, lekin bu jarayon uzoq vaqt talab qiladi. Rossiyada esa bolalikdan aralash yakkakurash bilan shugʻullanish odat tusiga kirgan.
Braziliya uchinchi oʻrinni egallagan. Bu yerda jiu-jitsu maktabi juda kuchli. Charlz Oliveyra, Aleks Pereyra kabi jangchilar hozir ham yuqori saviyada. Ammo Braziliyada ham muammo bor: yosh avlod vakillari eski avlod darajasiga yetishmayapti.
Yaponiya esa toʻrtinchi oʻrinda. Bu kutilmagan natija, chunki Yaponiya soʻnggi 10 yilda MMA rivojida sezilarli pasayishni boshdan kechirdi. PRIDE FC yopilganidan keyin yapon jangchilari xalqaro maydonda kam koʻrinish qilmoqda. Shunga qaramay, ularning kurash va dzyudo bazasi hali ham kuchli.
Rostini aytsam, Yaponiyaning toʻrtinchi oʻrini koʻplab ekspertlarni hayratda qoldirdi. Chunki ularning faqat 1 ta jangchisi UFC reytingida top-15 ga kiradi. Bu reytingda Yaponiya oʻrniga Gruziya yoki Ukraina boʻlishi mumkin edi.
ESPN reytingida bir qator muhim kamchiliklar bor. Masalan, Gruziya umuman kiritilmagan. Ilya Topuriya p4p reytingida 2-oʻrinda turadi, ammo uning davlati reytingda yoʻq. Bu juda katta xato.
Yana bir misol: Ukraina. Yaroslav Amosov, Merab Dvalishvili (gruzin) kabi jangchilar bor, lekin ular reytingda aks etmagan. Ukraina esa oʻzining 2 nafar jangchisi bilan kuchli oʻntalikka kirishi mumkin edi.
Reyting tuzuvchilari asosan UFCga eʼtibor qaratgan. Boshqa promoushenlar, masalan, PFL, Bellator yoki One Championship deyarli hisobga olinmagan. Bu esa reytingning toʻliq emasligini koʻrsatadi.
Rossiyaning kelajagi 3-4 yil ichida qanday boʻlishini taxmin qilish qiyin. Maxachev hozir 32 yoshda, u yana 3-4 yil yuqori saviyada jang qilishi mumkin. Umar Nurmagomedov esa hali juda yosh va uning salohiyati katta.
Ammo Rossiyada muammo bor: yangi avlod vakillari yetishmayapti. Dagestan maktabi hali ham kuchli, ammo u yerda ham raqobat kuchaymoqda. Boshqa mintaqalarda esa MMA rivojlanishi sekin.
AQSh esa asta-sekin oʻz oʻrnini tiklashga harakat qilmoqda. Yosh avlod vakillari orasida juda istiqbolli jangchilar bor. Masalan, Bo Nikal yoki Payton Talbot. Ularning kelajagi porloq.
Braziliya ham oʻz mavqeini mustahkamlashga intilmoqda. Ammo ularning muammosi: jiu-jitsuga haddan tashqari koʻp eʼtibor qaratish. Zamonaviy MMAda esa koʻp qirrali jangchilar gʻalaba qozonmoqda.
Bu reytingga toʻliq