Yangilik
Messi va Lamin Yamal: ikki avlod taqdiri tahlili
Alisher Karimov
Sport tahlilchisi
2026-09-27
Rostini aytsam, sport dunyosida «taqdir» soʻzi koʻpincha ortiqcha ishlatiladi. Jurnalistlar har qanday tasodifiy uchrashuvni «falak hukmi» deb atashga shoshiladi. Ammo Lionel Messi va Lamin Yamal misolida bu soʻz boshqacha yangraydi. Bu ikki futbolchining ilk uchrashuvi haqidagi hikoya sport tarixida kam uchraydigan holat: bir suratda bir vaqtning oʻzida kelajakning ikki buyuk isteʼdodi mujassamlashgan.
2007-yilning dekabrida «El Mundo Deportivo» gazetasi UNICEF bilan hamkorlikda xayriya taqvimi uchun fotosessiya uyushtirgan. Oʻshanda Barselona akademiyasiga endigina qadam qoʻygan besh oylik chaqaloq va klubning yulduz futbolchisi bir sahnada boʻlgan. Oʻsha suratda Messi yosh bolani choʻmiltirish vannasida ushlab turgan. Kim oʻylagan edi: oʻn yetti yil oʻtib, aynan shu chaqaloq «Barselona»ning asosiy tarkibida Messi kiygan raqamga daʼvogar boʻladi?
Keling, quruq raqamlarga murojaat qilaylik. Lamin Yamal La Ligadagi debyutini 15 yoshu 290 kunligida oʻtkazgan. Bu koʻrsatkich boʻyicha u «Barselona» tarixidagi eng yosh maydonga tushgan futbolchi sifatida qayd etilgan. Messi esa oʻz debyutini 16 yoshu 145 kunligida boshlagan edi. Farq sezilarli: bir yarim yilcha.
Yamalning birinchi toʻliq mavsumidagi natijalari diqqatga sazovor. 50 ta oʻyinda maydonga tushib, 7 ta gol urgan va 10 ta golli uzatmani amalga oshirgan. Messi oʻzining ilk toʻliq mavsumida 9 ta gol va 3 ta assist bilan cheklangan. Bu yerda Yamal oldinda koʻrinadi, ammo taqqoslash murakkab: ikki futbolchi turli davrlarda, turli taktik tizimlarda oʻynagan.
Yosh futbolchining zarba aniqligi 2023-2024 mavsumida 47% atrofida boʻlgan. Bu La Liga oʻrtacha koʻrsatkichidan pastroq. Driblingda esa u 68% muvaffaqiyat bilan harakat qilgan, bu raqam yoshiga nisbatan jiddiy.
Messi va Yamalni yonma-yon qoʻyish oson ish emas. Rostini aytsam, koʻpchilik tahlilchilar bu taqqoslashni sunʼiy deb hisoblaydi. Sabablari bor.
Messi «Barselona»ga kelganida klub butunlay boshqa holatda edi. Ronaldinyo, Etoʼo, Xavi, Iniesta kabi yulduzlar tarkibda edi. Yamal esa moliyaviy inqirozdan chiqayotgan, tarkibi yoshartirilayotgan jamoada oʻynayapti. Bosim darajasi mutlaqo boshqacha.
Yana bir muhim jihat: zamonaviy futbol tezligi oʻn besh yil avvalgidan sezilarli farq qiladi. Pressing intensivligi, jismoniy yuklama, taktik murakkablik: bularning barchasi yosh futbolchiga qoʻshimcha talab qoʻyadi. Yamal 17 yoshida shu bosim ostida 50 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. Messi bu bosqichga yetguncha yana ikki yil kutgan.
Agar siz futbol tahliliga endigina kirib kelayotgan boʻlsangiz, bir narsani yodda tuting: yosh yulduzlarni taqqoslashda «kim yaxshiroq» degan savol notoʻgʻri. Toʻgʻri savol: «kim qanday sharoitda shakllanmoqda?»
Yamalning potentsiali shubhasiz. Ammo prognoz qilishda bir necha omilni hisobga olish zarur.
Jismoniy barqarorlik. Yosh organizm hali toʻliq shakllanmagan. Soʻnggi ikki mavsumda Yamal 5 marta turli jarohatlar bilan maydonni tark etgan. Bu koʻrsatkich xavotirli emas, lekin kuzatish talab qiladi.
Raqobat bosimi. «Barselona»da yosh futbolchiga boʻlgan talab har doim yuqori. Bir necha muvaffaqiyatsiz oʻyin ortidan tanqid boshlanadi. Bu psixologik jihatdan ogʻir sinov.
Taktik moslashuv. Yamal hozircha oʻng qanotda oʻynaydi. Messi esa faoliyati davomida markazga surilib, «soxta toʻqqizinchi» rolini egallagan. Yamal ham shunga oʻxshash evolyutsiyani bosib oʻtishi mumkin, ammo bu kafolatlangan emas.
Ehtimoliy stsenariylarni uch toifaga ajratish mumkin:
Bu raqamlar taxminiy. Futbolda aniq prognoz berishning iloji yoʻq, chunki inson omili har qanday matematik modeldan ustun turadi.
Agar siz sport prognozi bilan jiddiy shugʻullanmoqchi boʻlsangiz, yosh futbolchilarni baholashda uch mezonni ajratib olish foydali.
Birinchisi: oʻyin vaqti. 17 yoshli futbolchi uchun har hafta 90 daqiqa oʻynash jismoniy jihatdan xavfli. Rotatsiya qanday amalga oshirilayotganiga qarang.
Ikkinchisi: raqib darajasi. Yamalning Chempionlar ligasidagi koʻrsatkichlari La Ligadagidan farq qiladi. Kuchli raqiblarga qarshi samaradorlik haqiqiy darajani koʻrsatadi.
Uchinchisi: jamoa tizimidagi roli. Baʼzi futbolchilar tizim tufayli yorqin koʻrinadi, tizim oʻzgarsa soʻnadi. Yamalning «Barselona» hujum sxemasidagi oʻrni hozircha mustahkam, ammo murabbiy almashsa nima boʻladi?
Messi va Yamal hikoyasi shunchaki chiroyli rivoyat emas. Bu zamonaviy futbolning qanday ishlashini koʻrsatuvchi misol: akadem